Semjuel Beket “Čekajući Godoa”

45 minuta

Srpski jezik i književnost

Cilj časa je da učenici  diskutuju o pročitanom djelu na dva nivoa, realističnom koji im je poznat nakon čitanja djela i prenesenom/ metaforičnom nivou do kojeg će doći nakon analize djela; da povežu djelo na principu sličnosti sa nekim djelima koja su ranije čitali - npr. Kafkin “Proces” iz prethodnog razreda je sličan na planu nedovršenosti ili nedorečenosti. 

Ishodi:

• Od učenika se očekuje da na pročitanom djelu prepoznaju osobine antidrame, definišu razlike između tradicionalne drame i antidrame, razumiju nedefinisanost likova, donose zaključke o temi, statičnosti, motivima djela, diskutuju i iznose lični stav o pročitanom djelu. 
• Od učenika se očekuje da postupke i osobine junaka pretoče  na konkretne situacije ili ih prepoznaju  na ljudima koji ih okružuju ili na sebi. 

U uvodnom dijelu časa ( 5 min ) nastavnik najavljuje nastavnu jedinicu, koja je đacima poznata jer su imali zadatak pročitati Beketovu antidramu “Čekajući Godoa”, piše naslov na tabli, a zatim pita učenike  da ispričaju ponešto iz Beketove biografije ( nastavnik može sam ispričati nešto o Beketovom životu, radu, najvažnijim djelima, a može na početku godine učenicima dati smjernice da čitanje djela za obradu podrazumijeva i čitanje biografije te se učenici sami javljaju sa nekoliko rečenica i nadopunjuju jedni druge govoreći o piscu ). 

Semjuel Beket ( 1906 - 1989 ) je bio irski književnik. Rođen je u Dablinu gdje se i obrazovao, a nakon sticanja diplome na Triniti koledžu preselio se u Pariz. Boravak u Parizu obilježilo je prijateljstvo sa Džejmsom Džojsom. Privremeno se iz Pariza vratio u Irsku, ali pred početak Drugog svjetskog rata odlučuje da se zauvijek preseli u Pariz. U toku rata je bio pripadnik francuskog pokreta otpora. Po završetku rata bio je odlikovan za hrabrost od strane Francuske, a tada počinje i najplodniji period njegovog književnog stvaralaštva.  

Pisao je romane i drame koje su adaptirane za scensko ili radijsko i televizijsko izvođenje. 

Nobelovu nagradu za književnost je dobio 1969.godine, a neka od značajnijih djela su “Čekajući Godoa”, “Marfi”, “Moloj” , “Maloni umire”, “Kraj igre”, “Divni dani”.  

U glavnom dijelu časa ( 30 min ) nastavnik traži od učenika da ispričaju fabulu pročitane drame tako što nekoliko njih kaže po 2-3 rečenice ne ulazeći u detalje. Nakon toga nastavnik dijeli učenike u dvije grupe ( kriterijum podjele nije strogo definisan - po rasporedu sjedenja, parni-neparni brojevi u dnevniku, prva polovina i druga polovina u dnevniku… ) i svakoj grupi zadaje zadatak. 

Prva grupa ima zadatak da razmisli i prisjeti se događaja, junaka, motiva i što više elemenata koji se javljaju u prvom činu drame. 

Druga grupa isti zadatak primjenjuje na drugi čin. 

Za to vrijeme nastavnik na hamer papiru ( ili na tabli ) crta dva kruga koji se preklapaju u vidu Venovog dijagrama. Nakon što su razmislili svaka grupa se dogovara koje će podatke upisati u krug, jedan učenik piše, ostali se međusobno dogovaraju i nadopunjuju jedni drugima rezultate do kojih su došli. 

Nakon što su obe grupe upisale podatke, nastavnik čita napisano, a zatim vodi učenike kroz analizu djela prolazeći kroz motive iz krugova i proširuje značenja mjesta, vremena, likova, tema njihovih razgovora, apsurdnosti situacija u kojima se junaci nalaze. 

Diskusija i analiza se privremeno završavaju, nastavnik grupe spaja u jednu i daje im zadatak da se međusobno dogovore koji su to zajednički elementi navedeni u oba kruga te da ih izdvoje u preklopljeni dio krugova ( praktičnije je da nastavnik piše, a učenici govore do kojih zaključaka su zajednički došli ). Nakon što nastavnik upiše uočene zajedničke elemente, nastavlja se diskusija o njima i njihovom značenju - junaci, misteriozni Godo koji ne dolazi, informacija o nedolasku, čekanje. Učenici uočavaju motiv besmislenog čekanja, nedefinisanost likova, ali i realistični i metaforični plan drame te o tome diskutuju i iznose svoje mišljenje ili zaključke do kojih su došli. 

Diskusija završava simboličnim tumačenjem lika Godoa ( filozofsko i religijsko objašnjenje ), slikom čovječanstva koju daje Beket i ličnim utiscima učenika o drami. 

U završnom dijelu časa (10 min) svaki učenik dobije karticu na koju će napsiati odgovor na tezu koju nastavnik piše na tabli. 

Zadana teza je - Došao sam i šta sad. ( Godo ) 

Učenici anonimne odgovore ubacuju u kovertu i nastavnik do kraja časa čita odgovore i po želji učenika komentariše. 

Nastavna jedinica koja je obrađena na ovom času se nadovezuje na nastavnu jedinicu prethodnog časa pa je jedan od načina praćenja napredovanja bila usmena provjera kroz koju su učenici pokazali koliko su usvojili teoretski dio koji prethodi čitanju i analizi djela. Kroz analizu pojedinačnih segmenata nastavne jedinice bilo je neizbježno ponavljanje ranije savladanog gradiva, npr. književni rod drama je obrađen u prvom razredu, a u ovoj nastavnoj jedinici se  porede osobine tradicionalne drame sa antidramom. 

Napredovanje su uočavalo kroz izlaganje učenika, evidentna je promjena u njihovom doživljavanju pročitanog djela na kraju časa u odnosu na početak časa. Na početku časa su izrazili sumnju da li su uopšte razumjeli djelo, u tom trenutku uočavaju samo realistični plan drame, a kako nastavnik objašnjava, postavlja niz pitanja o kojima oni razmišljaju, uočava se razumijevanje i metaforičnog plana. 

Metoda nastavnog razgovora, usmenog  izlaganja, uključenost učenika u diskusiju, povezivanje i primjena ranije stečenog znanja su neki kriterijumi za procjenu usvojenosti novog gradiva. 

Napisati esej o motivu besmislenog čekanja u Čekajući Godoa i povezati ga s vlastitim iskustvima ili društvenim fenomenima.

Pokušajte postaviti pitanja koja podstiču učenike da razmišljaju o dubokim temama drame i povežu ih s vlastitim životom. Venov dijagram je odličan za vizualizaciju sličnosti i razlika među ključnim elementima drame. Ova metoda omogućava bolje povezivanje pojmova i lakše shvatanje apstraktnih ideja.